IPEN Жалпы Ассамблеясы Армениядан келген жаңа теңтөраға Гохар Ходжаянды сайлады

Химиялық заттар мен қалдықтарға қатысты қатаң саясатты қолдауға арналған отыз жылдан астам тәжірибесі бар «Армян әйелдері денсаулық пен салауатты қоршаған орта үшін» (AWHHE) ұйымының өкілі Гохар Ходжаян IPEN-нің бірлескен төрағасы лауазымына сайланды, бұл жаһандық желідегі негізгі жетекші қызмет. Гохар төрағалық міндеттерін Индонезиялық Nexus3 үкіметтік емес ұйымының тең төрағасы Ююн Исмаватимен бөліседі, ал Аляска Community Action on Toxics ұйымының өкілі Памела Миллер екі мерзім тең төраға қызметін атқарғаннан кейін өз орнын босатады. 

IPEN – 130-нан астам елдегі 600-ден астам қоғамдық мүдделі экологиялық денсаулық сақтау ұйымдарының желісі, әлемдегі ең зиянды химикаттардан денсаулық пен қоршаған ортаға төніп тұрған қауіп-қатерлерді жоюға жұмыс істейді және барлығына сау, токсиндерсіз болашақ құруды мақсат етеді. 

Арменияның Ереван қаласында және шетелде балаларға ағылшын тілі мұғалімі ретінде қызметін бастаған Гохар мансабы бойы мемлекеттік, даму және коммерциялық емес секторларда жұмыс істеді. 2011 жылы ол AWHHE ұйымына коммуникация маманы ретінде қосылып, ұлттық экологиялық қозғалысқа қатысып, осы арқылы IPEN ұйымында белсенділік танытты.

“AWHHE-нің ‘Балаларымыз үшін салауатты орта, Армения үшін салауатты ұрпақ’ деген көзқарасы IPEN-нің миссиясымен мінсіз үйлеседі”, – деді Гохар. “Бұл менің жеке құлшынысыма, болашаққа деген үмітіме сай келеді. IPEN-нің теңтөрағасы ретінде мен команда құру, желілік байланыстарды орнату және IPEN желісі жылдар бойы қалыптастырған әдемі ұйымдық мәдениетті сақтауға көмектесу үшін қарым-қатынас дағдыларын қолдану.”

“Гохардың құштарлығы, дағдылары мен энергиясы осы шешуші кезеңде IPEN-ді басқаруға көмектеседі, және мен оның IPEN-нің тең төрағалары ретінде бірге жұмыс істеуді асыға күтемін”, – деді Исмавати. “Пластмассалар мен химиялық заттар біздің денсаулығымызға және лайықты сау қоршаған ортамызға жаһандық қауіп төндіреді. Гохардың тәжірибесі мен берілгендігіне сенімдімін, ол IPEN желісіне жаңа серпін әкеліп, баршаға салауатты болашаққа апаратын жолдарды ашуға көмектеседі”, – деді Исмавати.”

Гохар IPEN басқару комитетінің мүшесі және Пластикалық келісімшарт бойынша келіссөздерге IPEN қатысуындағы негізгі дауыстардың бірі ретінде қызмет етті, сондай-ақ басқа да жетекші лауазымдарда жұмыс істеді. Ол әйелдердің құқықтарын қорғау және химиялық қауіпсіздік пен әйелдердің денсаулығы арасындағы байланысты арттыру жұмыстарына белсенді қатысады, соның ішінде IPEN әйелдер фракциясының жетекшісі ретінде. Жақында “Green Forum” журналында Ұлттық іске асыру жоспарлары (ҰИЖ) туралы жарияланған мақалада ол былай жазды:

Химиялық заттар әйелдер мен ер адамдарға әртүрлі әсер етеді, ал әйелдер отбасы денсаулығы мен тамақ дайындауға үлкен жауапкершілік арқалап, оларды әсер мен қорғаныстың алдыңғы шебіне шығарады. Алайда химиялық заттар мен қалдықтарға қатысты шешім қабылдауда әйелдердің көзқарасы жеткіліксіз ескеріледі. Жыныстық аспектілерді ескермегенде саясат негізгі әсер ету жолдары мен қауымдастықтың қажеттіліктерін байқамай қалуы мүмкін. Саясат жасаушылар үшін бұл тек әділеттілік мәселесі емес, сонымен бірге тиімділік мәселесі: инклюзивті ұлттық іс-қимыл жоспарлары – мықты ұлттық іс-қимыл жоспарлары. 

Гохардың өкілеттік мерзімі басталған кезде Пэм Миллер IPEN-нің теңтөрағасы лауазымындағы екі мерзімінен кейін отставкаға кетеді, бірақ IPEN-пен бірнеше онжылдық бойы жүргізген жұмысын кеңесші және серіктес ретінде жалғастыратынын уәде етеді. Теңтөраға болған кезінде IPEN аса қауіпті пестицидтер, улы пластиктер және басқа да көптеген салаларда елеулі жеңістерге қол жеткізді. 

Пэм тұрақты органикалық ластағыш заттардың (POPs) қауіпін жою жұмыстарына негізінен араласып келеді: ол POPs жөніндегі Стокгольм конвенциясының алғашқы халықаралық келіссөздерінен бастап белсенділік танытып, Конвенцияның POPs қайта қарау комитетінің (POPRC) талқылауларына құрылғаннан бері үлес қосып келеді. Өңірлік деңгейдегі көшбасшыдан жаһандық деңгейдегі көшбасшыға айналғаны дәлелденген Пэмнің туған жерінде отбасы мүшелері мен достарына қатерлі ісік ауруының шоғырлануы химиялық өнеркәсіптің аса улы пластикалық химикаттар – хлорланған парафиндер – өндіруінен туындаған. Пэм IPEN-нің теңтөрағасы болған кезде қысқа және орта тізбекті хлорланған парафиндер Стокгольм конвенциясына жаһандық жою мақсатында қосылды.  

Пэм – Alaska Community Action on Toxics (ACAT) ұйымының атқарушы директоры және Солтүстік Мұзды мұхит аймағының түпкі халықтарының берік қорғаушысы, олар Жер бетіндегі кез келген басқа халықпен салыстырғанда полихлорланған бифенилдерге (POPs) ең жоғары деңгейде ұшыраған. Сонымен қатар ол IPEN-нің Project TENDR (Targeting Environmental Neurodevelopmental Risks – Қоршаған ортаның нейро-даму қауіптерін бағыттау) жобасына байланысшы ретінде қызметін жалғастырады; бұл жобаға балалардың дамып келе жатқан миына зиян келтіруді болдырмауға ұмтылатын ғалымдар, денсаулық сақтау мамандары және балалардың денсаулығын қорғаушылар кіреді.